PGB voor Hulp aan Huis: Complete Gids voor het Persoonsgebonden Budget
Alles wat u moet weten over het PGB: wat is het, hoe vraagt u het aan, en is het geschikt voor u?
15 minuten leestijd
Meer regie over uw zorg?
Met een PGB bepaalt u zelf wie u helpt, wanneer en hoe. Maar het vraagt wel wat van u.
📋 Inhoud van dit artikel
Met een Persoonsgebonden Budget (PGB) ontvangt u een geldbedrag waarmee u zelf uw hulp aan huis kunt inkopen. Dit geeft meer vrijheid en flexibiliteit, maar vraagt ook meer eigen regie en administratieve vaardigheden. In dit uitgebreide artikel leest u alles wat u moet weten om te bepalen of een PGB bij uw situatie past en hoe u het aanvraagt.
Ongeveer 200.000 Nederlanders maken gebruik van een PGB voor hun zorg of ondersteuning. Het is een populaire keuze voor mensen die graag zelf de regie houden over wie hen helpt en wanneer. Maar een PGB is niet voor iedereen geschikt – het vraagt om administratieve vaardigheden en de bereidheid om zelf zaken te regelen. Lees verder om te ontdekken of het PGB de juiste keuze is voor uw situatie.
Wat is een Persoonsgebonden Budget?
Een PGB is een budget dat u krijgt in plaats van zorg in natura. Bij zorg in natura regelt de gemeente of zorgverzekeraar een zorgaanbieder voor u. Bij een PGB ontvangt u een geldbedrag en regelt u zelf:
- Welke zorgverlener(s) u inhuurt
- Wanneer de zorg wordt geleverd
- Hoe de zorg wordt ingevuld
- Hoeveel u de zorgverlener betaalt (binnen de tariefgrenzen)
Het budget wordt niet direct aan u uitbetaald. De Sociale Verzekeringsbank (SVB)beheert het geld en betaalt uw zorgverleners op basis van de uren die zij declareren. Dit systeem is ingevoerd om fraude te voorkomen en u te beschermen.
Waarvoor kunt u een PGB gebruiken?
U kunt een PGB aanvragen voor verschillende soorten hulp aan huis:
- Huishoudelijke hulp: Schoonmaken, wassen, boodschappen (via Wmo)
- Begeleiding: Hulp bij dagelijkse activiteiten en structuur (via Wmo)
- Persoonlijke verzorging: Hulp bij wassen, aankleden, toiletgang (via Zvw)
- Verpleging: Medische handelingen thuis zoals injecties (via Zvw)
- Langdurige zorg: Intensieve, blijvende zorg (via Wlz)
Drie wetten, drie budgetten
Afhankelijk van het type zorg dat u nodig heeft, valt uw PGB onder een andere wet:
| Wet | Type zorg | Aanvragen bij |
|---|---|---|
| Wmo | Huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding | Gemeente |
| Zvw | Persoonlijke verzorging, verpleging | Zorgverzekeraar |
| Wlz | Langdurige, intensieve zorg | CIZ |
U kunt meerdere PGB's hebben als u zorg uit verschillende wetten nodig heeft. De administratie loopt dan wel via verschillende kanalen. Dit kan complex worden, maar het biedt ook de mogelijkheid om al uw zorg via één zorgverlener te regelen.
PGB via de Wmo
De meeste ouderen met hulp aan huis hebben een PGB via de Wmo. Dit is geschikt voor huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding. De gemeente bepaalt de hoogte van het budget op basis van uw persoonlijke situatie en de hulp die u nodig heeft.
PGB via de Wlz
Bij intensieve, langdurige zorgbehoefte kunt u een PGB via de Wlz aanvragen. Dit is bedoeld voor mensen die blijvend 24-uurszorg nodig hebben. Het budget is vaak hoger, maar de toelatingseisen zijn ook aanzienlijk strenger.
Voordelen en nadelen van een PGB
Een PGB biedt veel vrijheid, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Weeg de voor- en nadelen zorgvuldig af:
Voordelen
- ✓ Zelf kiezen wie u helpt
- ✓ Familieleden kunnen betaald helpen
- ✓ Flexibele inzet van uren
- ✓ Zorg op uw eigen manier organiseren
- ✓ Vaak persoonlijker contact met hulpverlener
- ✓ Mogelijkheid om meerdere hulpverleners in te schakelen
Nadelen
- ✗ Veel administratie (uren, declaraties)
- ✗ Zelf regelen van vervanging bij ziekte
- ✗ Verantwoordelijk voor kwaliteit van de zorg
- ✗ Moet bewijzen dat u PGB-vaardig bent
- ✗ Strengere toekenningseisen
- ✗ Onzekerheid over budget en tarieven
Hoe vraagt u een PGB aan?
Het aanvragen van een PGB verloopt in verschillende stappen:
Vraag een indicatie aan
Bij de gemeente (Wmo), zorgverzekeraar (Zvw) of CIZ (Wlz). Lees ons stappenplan voor Wmo aanvragen.
Geef aan dat u PGB wilt
Tijdens het gesprek of op het aanvraagformulier geeft u aan dat u een PGB wilt in plaats van zorg in natura.
Motiveer uw PGB-vaardigheid
U moet aantonen dat u (of uw vertegenwoordiger) in staat bent om het PGB te beheren.
Stel een budgetplan op
Beschrijf welke zorg u nodig heeft, wie die gaat leveren, en tegen welk tarief.
Sluit zorgovereenkomsten af
Met elke zorgverlener stelt u een contract op. Dit stuurt u naar de SVB voor goedkeuring.
PGB-vaardigheid: wat wordt verwacht?
Om een PGB te krijgen moet u bewijzen dat u PGB-vaardig bent. Dit betekent dat u (of uw vertegenwoordiger) in staat bent om:
- De kwaliteit van de zorg te beoordelen
- Goede afspraken te maken met zorgverleners
- De administratie bij te houden
- Problemen zelf op te lossen (vervanging bij ziekte)
- Het budget verantwoord te beheren
Tip: vertegenwoordiger
Kunt u het PGB niet zelf beheren? Een familielid of bekende kan optreden als uw wettelijke vertegenwoordiger of gemachtigde. Ook kunt u een professionele PGB-beheerder inhuren.
De SVB en administratie
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) speelt een centrale rol bij het PGB:
- Keurt zorgovereenkomsten goed: Elke overeenkomst met een zorgverlener moet langs de SVB
- Beheert het budget: Het geld staat op een rekening bij de SVB, niet bij u
- Betaalt zorgverleners: Op basis van ingediende declaraties
- Houdt overzicht: U kunt online uw budget en betalingen inzien
De administratie kost gemiddeld enkele uren per maand. U moet uren bijhouden, declaraties controleren en eventuele problemen oplossen. Vindt u dit lastig? Overweeg dan zorg in natura of schakel een PGB-beheerder in.
PGB-beheerder inschakelen
Als de administratie u te veel wordt, kunt u een professionele PGB-beheerder inschakelen. Deze neemt de administratieve taken van u over, zoals het indienen van declaraties en het bijhouden van het budget. De kosten hiervoor kunt u betalen vanuit uw PGB.
Tarieven en vergoeding
De hoogte van uw PGB hangt af van het type zorg en de instantie die het toekent. Er zijn verschillende tarieven mogelijk:
| Type zorgverlener | Indicatief tarief | Toelichting |
|---|---|---|
| Professionele zorgverlener | €30-50/uur | Gediplomeerd, met kwaliteitseisen |
| Informele zorgverlener | €20-25/uur | Familie, buren, bekenden |
| Huishoudelijke hulp | €18-25/uur | Verschilt per gemeente |
Let op: de tarieven variëren per gemeente en per type indicatie. Informeer altijd bij uw gemeente of zorgverzekeraar naar de actuele tarieven die voor u gelden. De tarieven worden jaarlijks aangepast en kunnen per regio verschillen. Lees ook ons artikel over kosten van hulp aan huis voor een compleet overzicht van alle financieringsopties.
Familieleden betalen met PGB
Een veelgenoemde reden om voor PGB te kiezen is de mogelijkheid om familieleden te betalen voor hun hulp. Dit kan, maar er gelden wel strikte voorwaarden:
- De zorg moet van goede kwaliteit zijn
- Er moet een schriftelijke zorgovereenkomst worden opgesteld
- Het tarief mag niet hoger zijn dan gebruikelijk voor dit type zorg
- De familielid mag geen wettelijk vertegenwoordiger én zorgverlener zijn
- De zorg moet daadwerkelijk worden geleverd (geen schijnconstructies)
Let op bij partners
Een partner of inwonend familielid betalen met PGB is vaak lastiger. Gemeenten stellen extra eisen omdat bepaalde hulp wordt gezien als gebruikelijke zorg die partners aan elkaar horen te geven.
Lees ook ons artikel over mantelzorg verlichten voor meer informatie over de combinatie van mantelzorg en professionele hulp.
Praktische tips voor PGB-houders
- Houd een goede administratie bij: Noteer elke week nauwkeurig de gewerkte uren
- Regel vervanging: Zorg dat u altijd een back-up heeft als uw vaste hulp ziek is
- Check uw budget regelmatig: Via het portaal van de SVB ziet u hoeveel budget er nog is
- Bewaar alle documenten: Zorgovereenkomsten, declaraties, correspondentie
- Vraag hulp bij de SVB: Zij hebben een klantenservice voor PGB-houders
- Evalueer jaarlijks: Past het PGB nog bij uw situatie?
- Sluit u aan bij Per Saldo: De landelijke belangenvereniging voor PGB-houders
Veelgestelde vragen
Wat is een Persoonsgebonden Budget?
Een geldbedrag waarmee u zelf zorg of ondersteuning kunt inkopen, in plaats van dat de gemeente of verzekeraar dit voor u regelt.
Kan ik familieleden betalen met PGB?
Ja, maar er gelden strikte eisen: een zorgovereenkomst, redelijk tarief, en de zorg moet daadwerkelijk worden geleverd.
Hoe vraag ik een PGB aan?
Vraag eerst een indicatie aan bij gemeente, verzekeraar of CIZ. Geef aan dat u PGB wilt en toon aan dat u PGB-vaardig bent.
Wie beheert mijn PGB?
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) beheert het budget en betaalt uw zorgverleners op basis van declaraties.
Wat is het verschil met zorg in natura?
Bij zorg in natura regelt de gemeente of verzekeraar de zorg. Bij PGB ontvangt u een budget en regelt u het zelf.
Hoeveel administratie kost een PGB?
Reken op enkele uren per maand voor uren bijhouden, declaraties controleren en correspondentie. Een PGB-beheerder kan helpen.